Manda Çiftçiliği

Geçenlerde televizyonda Cem Seymen’in sunduğu çok sevdiğim para dedektifine rastgeldim. Rastgelmemle beynimde hemen şıpsevdi bir ampül yandı. İşte dedim aradığım şey bu.

Ülkemizin bir zamanlar önemli ekonomisi köylerdi. Köylerden kentlere yolculuklar başladı herkes şehirli oldu köyler boşaldı. Avrupa’da tren yolculuğu yapanlar bilir trenler her köye ulaşır ve onları şehire bağlar. Bir memleketimizin köyüne bir de Avrupa köylerine baktığımızda resim ortada.

Manda Nedir ?

Manda asya coğrafyasında, Kuzey Afrika ve İtalya’da tercih edilen ve yaşayan bir sığır. Mandanın etinden, sütünden ve derisinden faydalanılır. Güçlü bir hayvan olan manda aynı zamanda yük taşımak içinde kullanılır. Ülkemizde sayısı git gide azalmış bunun üzerine manda için teşvikler oluşturulmuştur. Yabani olanları olduğu gibi aynı zamanda evcil olanları da vardır. Eğer hayatınızda daha önce manda görmemişseniz ilk bakışta ben bunu belgeselde görmüştüm deme oranınız çok yüksek.

Mandanın en önemli özelliği ineğe göre daha kuvvetli olmasıdır. Bu yüzden daha zor hastalanır, yük taşır. Derisi kalın ve siyah olduğundan sıcak tutar. 5 derecenin altındaki soğuklarda yaşayamazlar. Serinlemek için sulak yerleri tercih ederler gün içinden çamurlanarak kendilerini soğuturlar.

Mandanın sütü inek sütünden daha yağlı ve az kolesterollüdür. Bu yüzden manda sütü, inek sütüne göre daha elverişlidir. Aynı zamanda sütün bozunma süresi daha uzundur. Günde 10 litre süt verildiği yılda 5000 litre süt verebildiği çeşitleri vardır. İneklere göre daha az süt vermesine karşın manda sütü inek sütünden yaklaşık 4 kat pahalıdır. Sütünden peynir, kaymak ve yoğurt yapılır. Manda yoğurdu da manda sütü kadar popüler ve kalitelidir. Manda 1 ton ağırlığa kadar ulaşabilir. 2 senede 1 yavru verir. 2 yaşında doğru besleme ile 500 kg’a ulaştığı iddaa ediliyor.

Tekirdağ Manda Yetiştiriciliği Birlişi Başkanı şu sözlerle mandayı ifade ediyor:

“Bir mandanın fiyatı, kalitesi ve büyüklüğüne göre 5500 – 7500 lira arasında değişiyor. Manda günde ortalama 6-10 litre arasında süt veriyor. Sütün kilosu 5 liradan satılıyor. Kaba bir hesapla günde 6 kilo süt veren bir manda bir yılda kendisine ödenen parayı çıkarıyor. Manda sütü zaten yok satıyor. Şu anda bir kilo süt isteyin yok. Yoğurt yok. Bugün 6 litre süt veren manda 20 litre süt veren inekten daha verimlidir. Çünkü mandanın sütü hem daha kaliteli hem de inek sütünden daha pahalı. İnek sütü 1 liraya satılıyor.”

Bu önemli değerin farkına varan çok önemli biri Vedat Milor’da bu konuda bilgilerini paylaşmış. Kaybolan manda sütü ve yoğurdundan bahsetmiş.

Kısaca sizlere manda, manda sütü, manda yoğurdu gibi önemli değerleri anlatmaya çalıştım. Her ne kadar sanayi gelişerek teknolojik yatırımlar katlansa da özümüzden, özümüzdeki asırlardır yaşayan hayvanlarımızı günde 35 litre süt sağa bildiğimiz Avrupalı fabrika ineklerle değiştirmemiz lazım. Bu topraklarda yaşayan bu hayvan için şarkılar bile yazıldı: manda yuva yapmış söğüt dalına, yavrusunu sinek kapmış gördün mü…

 

101 sizce ne?

BURDA OLANLAR ARAMIZDA

Öyle bir kere girip çıkma ile bu siteden vazgeçemezsin. Bilgiyi çayla istersen bir kaç kez tekrar gel bu sayfaya hatta aşağıya bir yorum yap ismin yürüsün. Ayağın alışsın...
Sabahsekiz kıraathanesi seni her zaman bekler.

İlk yorumu siz yapın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir